تبليغاتX
موسیقی روحوضی و سنتی
سه شنبه 20 فروردین1387

با درود فراوان خدمت دوستان عزيز

در اين چند وقت كه به دنبال مطالب جديد براي وبلاگ بودم گفتم بد نيست سري هم به آمار وبلاگ بزنم. تصميم گرفتم ببينم كه افرادي كه به صورت جستجو وارد وبلاگ مي شوند بيشتر به دنبال چه مي گردند.

حقيقت اين است كه بايد بگويم هدف من در اوايل ايجاد اين وبلاگ  همانگونه كه از اسم وبلاگ پيداست بررسي موسيقي روحوضي و سنتي و جايگاه اين دو نوع موسيقي ايراني در بين مردم بود. اما بعدا به دلايلي از موسيقي روحوضي صرف نظر كردم و فقط رو به موسيقي سنتي آوردم. اما چندي پيش در آمار وبلاگ متوجه شدم كه هنوز هستند كساني كه به دنبال موسيقي روحوضي نيز مي گردند از اين رو گفتم بد نيست در اين مطلب جديد گريزي به موسيقي روحوضي نيز بزنم.

        از مجموع انواع موسیقی در کشور ما، نوعی از آن که به نام «موسیقی روحوضی» شهرت یافته است كه در دوره حكومت قاجاريه به وجود آمد، دارای شکلی برآمده از درون کوچه و بازار است که به آن «موسیقی کوچه بازاری» هم گفته می شود. گرچه امروزه به هر موسیقی سطحی و فاقد ارزش لقب کوچه بازاری و روحوضی‌ داده می شود، اما برخلاف نظر عموم، موسیقی روحوضی ارزش های خاص خود را دارد و بدیهی است که بهره مند از ارزش فنی نمی تواند باشد. در عین حال این شکل موسیقی چون برگرفته از نهاد مردم و از دل کوچه و بازار است، از لحاظ فرهنگی ارزشمند است. موسیقی روحوضی از آن جهت چنین نام گرفته است که در گذشته، به خاطر آنکه همه تماشاگران یک  نمایش، از اتفاقات برنامه به خوبی آگاه باشند و برای تسلط خودشان، با گذاشتن تخته ای بر روی حوض محل اجرا، کارشان را انجام می دادند. 

موسيقي كوچه بازاري هم بدان جهت به اين نام معروف گرديد كه از درون خانه ها و بيرون از خانه ها به وجود آمد. آن چه دوره گردان در كوچه و بازار مي خواندند، از عمق دل و سوز درونشان برگرفته بود. در نمایش هاي روحوضي، موسیقی جزو لاینفک آن به حساب می آمد که بعدها، جدا از نمایش شکل جدی تری به خود گرفت و خوانندگانی به این روش خواندن روی آوردند. شاید ما چنین خوانندگان و روش آنان را بی ارزش بدانیم. اما باید یادمان باشد که در موسیقی دستگاهی خودمان هم لزوما هر اثری که ارایه می شود، از لحاظ فنی و هنری ارزشمند نیستند. پس با این وجود، حتی موسیقی روحوضی را هم  که خود به طور کلی موسیقی سطحی به حساب می آید، به دو دسته با پشتوانه فرهنگی و بدون این پشتوانه می توان تقسیم بندی کرد. آن نمونه ای که نشأت گرفته از نهاد مردم و فرهنگ باستاني و اجتماعي ايرانيان است، داراي پشتوانه فرهنگي مربوط مي توان دانست و آن بخشي كه بدون توجه به فرهنگ مردم و به طور صرف براي ساخت يك آهنگ رقص آور(!) و فقط ملهم از موسيقي خاصي است كه آنرا روحوضي و كوچه بازاري مي دانيم، از نوع دوم مي توان دانست. نوعي كه به هيچ وجه با دل و فرهنگ مردم و سوز دروني آنان ارتباطي ندارد. از سوي ديگر موسيقي روحوضي تنها و تنها زماني شكل واقعی به خود می گیرد که عنصر فرهنگ عامه در آن به طور واضح مشخص باشد. از جمله هنرمنداني که در این عرصه به فعالیت پرداختند، مرتضي احمدي را می توان نام برد كه نقش موثري داشته است. - برای یک منتقد یا علاقه مند به انتقاد، واجب است که همه نوع شکل موسیقی را گوش دهد!- روش خواندن چهار نفر اول و به خصوص دو نفر آخر، به طور کامل دخالت عناصر فرهنگی و اجتماعی کوچه وبازار  را نشان می دهد. به طور قطع آن چه که از نهاد مردم به وجود آمده باشد، بسیار دلنشین تر و جذاب تر است تا چيزي كه نه تنها مربوط به فرهنگ ما نيست، بلكه فاقد هرگونه ارزش زيبايي شناختي است. پس بر ماست كه نگرشمان را نسبت به اين فرم موسيقي با اين ويژگي ها تغيير دهيم و تازه، براي آن و هنرمندان اين عرصه هم احترام قايل شويم.

نوشته شده توسط احسان در 1:7 با موضوع: | لینک ثابت |

سه شنبه 11 دی1386

درود به شما عزيزان

ممنون از دوستاني كه لطف مي كنند و بنده را از ديدگاه هاي خودشون آگاه مي كنند.

اين بار در ادامه درس گذشته قصد دارم ميزان هاي تركيبي را براتون بگم.

ميزان هاي تركيبي

ميزان بر دو قسم است ساده و تركيبي. ميزان ساده آن است كه هر ضرب آن قابل قسمت به 2 باشد، چنانكه در ميزان 4/2 و 4/3 و 4/4 هر ضرب، يك سياه و قابل قسمت به 2 چنگ است. با مختصر دقتي مي توان فهميد كه تمام ميزان هايي كه تا به حال بيان كرده ام، ساده است. زيرا در تمام ميزان هاي بيان شده ممكن است هر ضرب يك گرد يا يك سفيد يا يك سياه يا يك چنگ باشد كه همه بر 2 قابل تقسيم است.

ميزان تركيبي نوعي از ميزان است كه هر ضرب آن قابل قسمت بر 3 باشد. ميزان هاي تركيبي به اين صورت حاصل مي شود كه هر ضرب ميزان ساده نت نقطه دار باشد و نت هاي نقطه دار همه قابل تقسيم به 3 است، چنانكه يك نت گرد نقطه دار مساوي 3 نت سفيد نقطه دار مي باشد.

حال اگر بخواهيم ميزان ساده 4/2 را به ميزان تركيبي تبديل كنيم بايد در هر ضرب آن يك نقطه اضافه نماييم.

 

 

 

مجموع نت هاي ميزان تركيبي بالا مساوي يك سفيد نقطه دار است كه مطابق با 6 نت چنگ مي شود. پس در ميزان بالا گرد را به 8 قسمت كرده و 6 قسمت آن را انتخاب كرده ايم. از اينجا مي توان فهميد كه اگر بخواهيم كسر ميزان ساده را تبديل به ميزان تركيبي كنيم بايد صورت كسر ميزان ساده را در 3 و مخرج آن را در 2 ضرب كنيم.   به اين صورت: 8 / 6= 2/3 × 4/2

هم اكنون مي توانيم تمام ميزان هاي ساده را كه پيش از اين شرح داديم به ميزان

تركيبي تبديل كرد و براي اين كار كافي است كنار هر ضرب ميزان ساده، نقطه اي

بگذاريم و كسر ميزان ساده را در 3/2 ضرب كنيم. ميزان تركيبي 2/1 مي شود 2/6

كه هر ضرب آن مساوي يك نت گرد نقطه دار است.

اما در پايان بايد بگويم كه يكي از دوستان از من خواسته بودند آهنگ كي خوابيده كي بيدار با صداي استاد اكبر گلپايگاني را خواسته بودند كه متاسفانه اين آهنگ را نداشتم اما اميدوارم بتونم در پست هاي بعدي اضافه كنم. يكي ديگراز عزيزان هم در دانلود آهنگ نامهربوني با صداي مرتضي احمدي با مشكل روبه رو شده بودند كه اين بار لينك جديد آن را قرار دادم.

دانلودهاي امروز:

 ۱-نامهربوني با صداي مرتضي احمدي

۲- پس از تو نمونم براي خدا با صداي استاد گلپا

۳- پيرهن صورتي با صداي استاد ايرج

۴- خدايا خدايا با صداي استاد گلپا

 

نوشته شده توسط احسان در 3:20 با موضوع: | لینک ثابت |

سه شنبه 15 آبان1386

درود و فراوان درود

پيش از اين كه بخواهم مطالب را بنويسم، مي خواستم به خاطر اينكه به روز كردن وبلاگ اين همه طول كشيد عذرخواهي كنم و همچنين از اينكه جواب نظرات را نداده بودم بايد مرا ببخشيد.

در اين مطلب مي خواهم ادامه درس گذشته را بدهم وهمانطور كه قول داده بودم يك سري آهنگ جديد براي شما دوستان عزيز

اقسام ميزان ها

اگر مجموع نت هاي يك ميزان مساوي 3 نت سياه باشد مي توانيم كسر 4/3 را انتخاب كنيم و اگر مجموع نت هاي ميزاني مساوي 4 نت سياه باشد مي توانيم كسر 4/4 را بعد از كليد بگذاريم.

اينك مي توان گفت كه چون هر ضرب ممكن است داراي امتداد هاي مختلف باشد. پس مي توان ميزان هاي متفاوتي پيدا كرد كه همه دو ضربي باشد و يا ميزان هاي ديگري كه همه سه ضربي باشد. به عنوان نمونه اگر در يك ميزان دو ضربي به جاي دو نت سياه دو نت چنگ داشته باشيم مي توانيم آن را هم ميزان دو ضربي بگوييم و براي آن كسر 8/2 را انتخاب كنيم و منظور اين است كه گرد به هشت قسمت شده دو قسمت آن را انتخاب كرده در يك ميزان گذاشته ايم. البته اختلاف ميزان دو ضربي 4/2 و ميزان دو ضربي 8/2 اين است كه در اولي هر ضرب مساوي يك سياه و در دومي هر ضرب مساوي يك چنگ است؛ ولي هر دو ميزان دو ضربي است.

پس همانطور كه گفته شد ميزان دو ضربي به ميزاني گفته مي شود كه داراي دو ضرب باشد حال اگر دو ميزاني باشد كه 3 نت سياه باشد آن ميزان را سه ضربي گوييم و اگر 4 نت سياه باشد چهار ضربي است و چنانكه گفته شد، براي ميزان اولي مي توان كسر 4/2 و براي ميزان سومي كسر 4/4 را به كار برد.

تصوير زير گوياي همين مطلب است.

 

در كتاب هاي موسيقي گوناگون گاهي براي نوشتن ميزان ها به صورت هاي متفاوتي عمل مي كنند. كه اكنون به چند مورد آن اشاره مي كنم.

ميزان 4/4 را ممكن است به وسيله حرف ‍‍C نشان دهند. استفاده از حرف C در اين موارد در اغلب قطعات موسيقي معمول است. گاهي اوقات نيز به جاي كسر 4/4 فقط عدد 4 را مي نويسند؛ ولي اين كار كمتر متداول است. در ميزان 4/3 نيز به جاي استفاده از كسر فقط عدد 3 به كار برده مي شود.

در نهايت چند موسيقي سنتي كه گفته بودم را قرار دادم. اميدوارم لذت ببريد:

۱- در دشت جنون با صداي بانو دلكش

2- بردي از يادم با صداي بانو دلكش

3- وطن با صداي ايرج بسطامي

4- الهه ناز با صداي غلام حسين بنان

5- ميهن با صداي شجريان

 با اميد به اينكه ديگر وقفه طولاني در به روز كردن وبلاگ به وجود نيايد.

نوشته شده توسط احسان در 20:26 با موضوع: | لینک ثابت |